تجهیزات اندازهگیری پرتابل (قابل حمل)، ابزارهایی هستند که برای اندازهگیری کمیتهای مختلف فیزیکی یا الکتریکی در مکانهای مختلف و بهصورت سیار مورد استفاده قرار میگیرند. این تجهیزات به دلیل قابلیت حمل آسان، برای استفاده در محل، تعمیر و نگهداری، بازرسی و کنترل کیفیت بسیار کاربردی هستند.
انواع رایج تجهیزات اندازهگیری پرتابل
تجهیزات اندازه گیری پرتابل الکتریکی و الکترونیکی
- مولتیمتر دیجیتال: مولتیمتر یکی از پرکاربردترین ابزارهای اندازهگیری در حوزه برق و الکترونیک است. این دستگاه میتواند کمیتهایی مانند ولتاژ AC/DC، جریان، مقاومت، پیوستگی مدار و گاهی دما یا فرکانس را اندازهگیری کند. تکنسینها و مهندسان از آن برای تست سلامت قطعات، پیدا کردن اتصالات کوتاه یا مدارهای قطعشده استفاده میکنند.
- اسیلوسکوپ پرتابل: این دستگاه برای نمایش گرافیکی شکل موجهای الکتریکی استفاده میشود و به کاربر اجازه میدهد تا دامنه، فرکانس، نوسان و نویز سیگنال را بررسی کند. در مدلهای پرتابل، وزن کم و منبع تغذیه باتری، امکان استفاده در محیطهای عملیاتی یا خارج از آزمایشگاه را فراهم کرده است.
- تستر عایق: برای اطمینان از سلامت و ایمنی عایقهای الکتریکی بهویژه در کابلهای فشار قوی، از این ابزار استفاده میشود. این دستگاه با اعمال ولتاژ بالا و اندازهگیری مقاومت، وجود نشتی یا آسیب در عایقها را مشخص میکند.
- تستر زمین: در سیستمهای حفاظتی الکتریکی، اتصال زمین صحیح نقش حیاتی در جلوگیری از برقگرفتگی دارد. این تستر برای بررسی مقاومت زمین و کیفیت اتصال زمین استفاده میشود، مخصوصاً در تأسیسات صنعتی و بیمارستانها.
تجهیزات اندازهگیری پرتابل دما و فشار
- ترمومتر دیجیتال: ابزاری ساده و دقیق برای اندازهگیری دما بهصورت لحظهای است. در صنایع غذایی، داروسازی، HVAC و حتی آزمایشگاهها استفاده میشود. برخی مدلها قابلیت ذخیرهسازی داده یا اتصال به کامپیوتر دارند.
- پیرومتر (ترمومتر مادون قرمز): برای اندازهگیری دمای اجسام از راه دور و بدون تماس، مخصوصاً در نقاط داغ یا خطرناک مانند موتورها، تجهیزات حرارتی یا قطعات در حال کار استفاده میشود. این ابزار در صنایع فلزی، ریختهگری و اتومبیلسازی کاربرد زیادی دارد.
- مانومتر دیجیتال: مانومتر برای اندازهگیری فشار گاز یا مایع به کار میرود و نوع دیجیتال آن دقت بالاتری دارد. در سیستمهای تهویه مطبوع، کمپرسورها، خطوط گاز و لولهکشیها استفاده میشود.
- کالیبراتور فشار پرتابل: در صنایع دقیق، ابزارهای اندازهگیری باید بهطور منظم کالیبره شوند. کالیبراتور فشار پرتابل امکان مقایسه و تنظیم دقت تجهیزات سنجش فشار در محل را فراهم میکند.
تجهیزات اندازهگیری پرتابل جریان سیالات
- فلومتر پرتابل: برای اندازهگیری مقدار جریان سیالات (آب، روغن، گاز) در لولهها بدون نیاز به نصب دائم، از فلومتر پرتابل استفاده میشود. این ابزار در سیستمهای تأمین آب، پتروشیمی و صنایع فرآیندی استفاده میشود.
- فلومتر آلتراسونیک پرتابل: نوعی فلومتر غیر تماسی است که با استفاده از امواج فراصوت سرعت جریان را محاسبه میکند. نصب آسان و عدم نیاز به قطع جریان از مزایای آن است، بهویژه برای تعمیرات یا بررسیهای موقت.

تجهیزات اندازهگیری پرتابل صوت و ارتعاش
- صدا سنج: این ابزار برای اندازهگیری سطح شدت صدا در محیطهای کاری یا عمومی استفاده میشود. کنترل آلودگی صوتی در کارخانهها، نظارت بر استانداردهای ایمنی شغلی و ارزیابی صوتی در محیطهای مسکونی از جمله کاربردهای آن است.
- ارتعاشسنج: ارتعاش غیرطبیعی در ماشینآلات میتواند نشانه خرابی یا نقص فنی باشد. با این ابزار میتوان وضعیت یاتاقانها، موتورها و تجهیزات دوار را بررسی و از خرابیهای احتمالی جلوگیری کرد.
اندازهگیری کیفیت هوا و گازها
- دتکتور گاز پرتابل: برای تشخیص نشت گازهای سمی یا قابل اشتعال مانند CO، CH₄، H₂S و غیره استفاده میشود. این دستگاهها نقش مهمی در ایمنی معادن، پالایشگاهها و صنایع گازی دارند.
- آنالایزر گاز دودکش: با اندازهگیری گازهای خروجی از دودکشها، میتوان راندمان احتراق، سلامت مشعل و میزان آلایندگی را ارزیابی کرد. این ابزار در بهینهسازی مصرف انرژی در بویلرها مؤثر است.
- آنالایزر کیفیت هوا: این دستگاه میزان ذرات معلق، VOCها، CO₂ و سایر آلایندههای هوا را بررسی میکند. کاربرد آن در صنایع تولیدی، بیمارستانها، ساختمانهای اداری و آزمایشگاههاست.
ابزار دقیق صنعتی
- کالیبراتور پرتابل: برای تست و شبیهسازی سیگنالهای ۴-۲۰ میلیآمپر، ۰-۱۰ ولت و غیره در سیستمهای ابزار دقیق به کار میرود. با آن میتوان عملکرد صحیح ترانسمیترها و کنترلرها را بررسی کرد.
- هارت Communicator: ابزاری برای تنظیم، پیکربندی و عیبیابی تجهیزات HART مانند ترانسمیترهای فشار و دما. در صنایع بزرگ با سیستمهای کنترلی هوشمند کاربرد فراوانی دارد.

